Prozorowie i Jelscy

PROZOROWIE

 

Tarcza w podłuż przedzielona; w prawej części niebieskiej trzy gwiazdy jedna nad drugą; w lewej czerwonej pół orła trzymającego w dziobie pierścień; na tarczy mitra książęca.

Powyższy herb został ukształtowany dopiero w XVIII wieku. 100 lat wcześniej rodzina pieczętowała się trzema gwiazdami.

 

 

Archiwum Rodzinne Prozorów i Jelskich przechowywane jest w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie. Zbiór zawiera akta z lat 1517-1915. Kolekcja składa się z dokumentów rodzinnych, akt osobowych, dokumentów majątkowych, gospodarczych, korespondencji, a także dokumentów rodzin spokrewnionych i związanych z rodzinami Prozorów i Jelskich.

 

 

Paweł Kazimierz Prozor – elektor trocki (1648r.); pisarz grodzki trocki i wójt w Kiejdanach; w 1649 r. zerwał sejmik kowieński za co był prawnie ścigany; pozostawił dwóch synów Adama i Pawła.

Paweł Prozor – elektor wileński (1669 r.); poślubił Annę Zofię Klottównę z którą doczekał się synów Jana (pisarz ziemski kowieński i elektor trocki), Jerzego (poseł kowieński i podczaszy litewski)  i Pawła oraz córek Domicelę i Halszkę.

Paweł Prozor – syna Pawła i Anny Zofii; jego żoną była Zofia Gradowska z którą spłodził syna Stanisława – wojskiego kowieńskiego, który poślubiwszy Różę Syruciównę, doczekał się córki Judyty i synów Józefa, Kazimierza (kanonika wileńskiego), Mikołaja i Szymona (pisarz ziemski kowieński, wraz z Teresą Burzyńską doczekał się jedynie córki Barbary).

Mikołaj Prozor – syn Stanisława i Róży; sędzia ziemski kowieński w latach 1768-1789; z żony N. Łukiewiczówny doczekał się dwóch synów: Izydora (syn Piotr) i Onufrego (syn Adam).

Józef Prozor – najstarszy syn Stanisława i Róży; starosta bostowski (1751r.), major wojsk litewskich, wojski i podstarosta kowieński (1764r.), starosta kowieński (1768r.), kasztelan (1775r.) oraz wojewoda witebski (1780r.); kawaler orderu św. Stanisława; komisarz Rady Nieustającej (1776r.); trzykrotnie żonaty: najpierw z Felicjanną Niemirowicz-Szczytówną, kasztelanką Mścisławą, następnie z Aleksandrą Zarankówną, podczaszanką wołkowyską i ostatnią Marianną Chalecką; z trzech żon pozostawił córki Petronelę Karęga, Barbarę Franciszkównę Bukaty, Mariannę Ignacowę Bykowską i Rożę Jelską oraz synów Antoniego, Karola i Ignacego-Kajetana.

Karol Pozor – dziedzic Chojnik i Ostrahladowicz w Rzeczyckiem; oboźny wielki litewski (1787 r.), brał czynny udział w powstaniu kościuszkowskim, a po jego upadku wyjechał zagranicę, gdzie usilnie pracował nad przywróceniem bytu krajowi; tytułował się hrabią; poślubił Ludwikę Szujską z którą doczekał się synów Józefa i Władysława.

Władysław Pozor -  dziedzic Chojnik i Ostrahladowicz w Rzeczyckiem; żonaty z Teklą, córką Ludwika Rokickiego i Anny hr. Broel-Plater; pozostawił córki Marię, Stanisławę Olizarównę, Zofię i syna Mieczysława.

Ignacy Kajetan Pozor – generał major wojsk litewskich (1794r.); żonaty z Anielą, córką Jana Oskierki; doczekał się synów Henryka i Maurycego i córki Korneli.

Maurycy Pozor – dziedzic Mazuryszek w Kowieńskim; naczelnik powstania listopadowego i major wojsk polskich; żonaty z N Chłopicką z którą spłodził syna Edwarda (syn Maurycy i córka Maria).

Do rodziny Pozorów należeli także: Aleksander (poseł na sejm), Karol (miecznik kowieński), Kazimierz, Stanisław (regent i poseł kowieński), Władysław (strukczaszy kowieński).

 

 

JELSCY

 

W polu czerwonem krzyż kawalerski w Górnem przekrzyżowaniu mieczy; nad hełmem w koronie trzy pióra strusie

 

 

Gniazdem rodzinnym Jelskich była ziemia dobrzyńska, której kasztelanem był Wincenty Jelski, późniejszy senator ożeniony z Dorotą Nakwaską. W tym samym czasie gałąź tego rodu przeniosła się na Litwę, podczas gdy linia dobrzyńska rodziny wygasła pod koniec XVII wieku.

 

Mikołaj Jelski – podstarosta (1616r.), stolnik i poborca piński (1619 r.); deputat na Trybunał skarbowy litewski; brał udział w oblężeniu Moskwy w 1612 r., gdzie z narażeniem życia, ominąwszy wojsko nieprzyjaciela, zawiadomił hetmana Chodkiewicza o niebezpiecznym położeniu polskiej załogi.

Krzysztof Jelski – sekretarz królewski, stolnik mści sławski (1682r.); poślubił Barbarę Radoszyńską z którą doczekał się syna Michała (syn Józef).

Maciej Jelski – syn Józefa; wraz z Zofią Giecewiczówną pozostawił syna Ignacego – porucznika gwardii pieszej litewskiej (1782 r.), pułkownik wojsk polskich; odznaczony krzyżem Virtuti Militari.

Łukasz Jelski – pułkownik królewski, marszałek piński (1648-1662); walczył przeciwko Moskwie; doczekał się syna Romana – rotmistrza królewskiego, wojownik przeciwko Moskwie, służył generałowi Wyhowskiego (1660 r.), gdzie dowodził jego oddziałem; z żony Marianny Kotowskiej pozostawił córkę Helenę i syna Józefa (syn Jerzy i Michał-Władysław).

Jerzy Jelski – podczaszy grodzieński (1724 r.), poślubił Ludwikę Bułharynównę; miał synów Józefa, Floriana (kanonika inflanckiego) i Michała.

Władysław Wojciech Jelski – starosta piński, pułkownik petyhorski (1785 r.), poseł na sejm, z żony Heleny Brzostowskiej miał synów Józefa, Konstantego, Stanisława i Franciszka.

Józef Jelski – porucznik powiatu grodzieńskiego; podpisał elekcję 1764 r.; podczaszy, wojski (1766r.) i chorąży grodzieński (1773 r.); syn Tomasz.

Konstanty Jelski – stolnik starodubowski (1788-1791), kawaler orderu św. Stanisława; poseł na sejm czteroletni; bezpotomny.

Stanisław Jelski – pułkownik kawalerii narodowej litewskiej; kawaler orderu św. Stanisława; z żony Róży Pozorówny miał synów Józefa i Karola.

Franciszek Jelski – podstoli grodzieński (1777 r.), podkomorzy starodubowski (1780-1796), poseł na sejm czteroletni, marszałek Trybunału Litewskiego (1784 r.), kawaler orderu św. Stanisława; gorliwy obrońca Konstytucji 3 maja; żonaty z Amelią ks. Sapieżanką z którą doczekał się córek Karoliny i Izabeli oraz synów Leona, Ludwika, Michała i Władysława.

Leon Jelski – służył w wojsku, najpierw w 8 pułku jazdy Ks. Warszawskiego, następnie w 1812 r. postał podporucznikiem, potem porucznikiem 20 pułku jazdy, w 1813 r. przeniesiony do 16 pułku jazdy, w 1820 r. awansował na kapitana 1 pułku strzelców; uczestnik kampanii rosyjskiej w 1812 r.; odznaczony krzyżem złotym polskim i krzyżem Legii Honorowej; komisarz obwodu sandomierskiego (1825 r.), referendarz stanu; dziedzic dóbr Szumsko; z żoną Bronisławą Biernacką nie doczekał się potomstwa.

Ludwik Jelski – pułkownik wojsk polskich; kawaler Legii Honorowej; szambelan, prezes Banku Polskiego, minister skarbu i poseł do Wiednia; dwukrotnie żonaty: pierwszą żoną była Klotylda Moniuszkówna, drugą – Gabriela hr. Dupailau; pozostawił córkę Izabelę i synów Włodzimierza i Ludwika.

Pozostali członkowie rodziny: Michał (oficer wojsk polskich i kawaler Legii Honorowej), Władysław (rotmistrz kawalerii narodowej), Adam, Józef, Placyd.

 

 

 

Opis genealogiczny wykonała Ewelina Gołębiowska na podstawie herbarzy: Teodora Żychlińskiego, Złota księga szlachty polskiej oraz Stanisława Kazimierza Kossakowskiego, Monografie historyczno-genealogiczne niektórych rodzin polskich.

Aktualności